Ekologjia

Përmes historive individuale të banorëve të Lukovës, ky artikull synon të hedhë dritë mbi dinamizmin antropologjik dhe kulturor të njerëzve të Lukovës dhe mënyrën si ndërveprimet e këtij komuniteti me natyrën shënojnë dhe shënjohen nga identiteti dhe praktikat kulturore.

Ndërkohë që ekosistemet dhe biodiversiteti vazhdojnë të pakësohen me një ritëm alarmant, nevoja për habitatet natyrore është më serioze se kurrë. 

E konsideruar shpesh si një prej nyjave nevralgjike të biodiversitetit në Evropë, Shqipëria strehon një pasuri të jashtëzakonshme të jetës së egër, pavarësisht sipërfaqes modeste të territorit. Megjithatë, ky biodiversitet i jashtëzakonshëm rrezikohet nga politika zhvillimore dritëshkurtra, të cilat i japin prioritet përfitimit monetar, në kurriz të ruajtjes së natyrës. Ka ardhur koha që biodiversiteti të vlerësohet si një thesar që duhet ruajtur për të gjithë. 

Përgjatë tre javëve të tetorit 2023, “Shqipëria është Biodiversitet” u shndërrua në fushatën më të madhe dhe më jetëgjatë në Shqipëri, dedikuar rritjes së ndërgjegjësimit mbi llojet dhe ekosistemet e pasura, por të rrezikuara të vendit. Kjo fushatë, e organizuar nga Fondacioni Heinrich Böll, Zyra Tiranë, organizata mjedisore PPNEA dhe partnerë ndërkombëtarë, kishte për synim të sillte natyrën më pranë njerëzve, të frymëzonte ndërmarrjen e përpjekjeve për ruajtjen e saj dhe të nxiste diskutime të rëndësishme mbi biodiversitetin.

Për ne, ekipin e hbs-së Tiranë, qëndrueshmëria mjedisore nuk është thjesht një vlerë që predikohet, por është guri i themelit që manifestohet në gjithçka që ne bëjmë. Besojmë se janë ndryshimet e vogla e të ndërgjegjshme ato që bëjnë diferencën. Andaj që veprimet tona të jenë në përputhje me vlerat tona, si një Fondacion i Gjelbër, ne kemi vënë në zbatim praktika, në dukje të thjeshta, por me ndikim për arritjen e objektivave tanë: pakësimin e mbetjeve dhe ruajtjen e burimeve.

Për t'u bërë operative, komunitetet e energjisë, në Shqipëri, hasin disa sfida të rëndësishme. Si mund të zhbllokohet potenciali i tyre për të marrë prej tyre përfitime, për të arritur demokraci energjetike dhe zhvillim lokal?

Komunitetet e energjisë së rinovueshme (KER) janë krijuar tashmë në shumë vende të Evropës, duke iu dhënë mundësi qytetarëve që jo vetëm të marrin pjesë aktive në sektorin e energjisë, por edhe të investojnë bashkërisht në kapacitete, të reja të cilat shfrytëzojnë energjinë diellore, të erës apo të ngrohjes. Ky artikull analizon përvojat e disa vendeve të Bashkimit Evropian në zhvillimin e komuniteteve të energjisë dhe, përmes një qasjeje krahasuese, synon të identifikojë mësimet e marra nga këto vende, të cilat mund të ndihmojnë në hartimin e politikave më efektive për nxitjen e këtyre komuniteteve në Shqipëri.

Teksa bota po ecën drejt një të ardhmeje me energji të qëndrueshme, angazhimi i publikut në nismat e energjisë së rinovueshme është një faktor kyç për arritjen e suksesit afatgjatë. Komunitetet e energjisë së rinovueshme (KER) ofrojnë një qasje të decentralizuar dhe demokratike për prodhimin dhe shpërndarjen e energjisë, pasi bëjnë të mundur që qytetarët, bizneset dhe autoritetet vendore të punojnë së bashku për menaxhimin e energjisë së rinovueshme. Megjithatë, zbatimi me sukses i KER-ve është në varësi të ndërgjegjësimit dhe pjesëmarrjes së publikut, në veçanti të grave dhe komuniteteve rurale që shpesh hasin pengesa për të pasur qasje në politikat e tranzicionit të energjisë ose për të marrë përfitime prej tyre.